De rol van tantra in mijn leven (2007-2009).

1
Vreemd hoe alles soms ineens duidelijk wordt. In het tijdsbestek van een paar dagen lees ik twee passages over tantra, waarna alle stukjes van de puzzel in elkaar vallen. Voordien wist ik al dat tantra mijn pad was, maar nu weet ik ook waarom.
De eerste passage handelde over de ´maithuna´, een oud Indiaas tantraritueel waarbij acht koppels bijeen komen om met een willekeurige vertegenwoordiger van de andere sekse een tantrische vereniging te ervaren. De keuze voor een andere dan je vaste partner leek in eerste instantie vreemd, maar een tweede passage, gevonden op het internet, verduidelijkte dat. Liefde tussen twee personen is iets moois, maar heeft ook zijn beperkingen. De ander is altijd het object van je passie, en haar of zijn kwaliteiten, zijn of haar persoonlijkheid spelen dan altijd een rol. Uiteindelijk gaat het dan niet om die kwaliteiten of persoonlijkheid, maar om wat dat alles in jou doet, ofwel om jouw eigen ego. Bij een tantrische unie met een willekeurige vertegenwoordiger van de andere sekse, gaat het om het eren van de ander als vertegenwoordiger van het universeel mannelijke of vrouwelijke, de god en de godin in de ander. De ander is slechts een uitingsvorm van een universeel principe. Dat laatste is een stuk lastiger als je de ander kent. Dan ga je namelijk dingen invullen, terwijl je tegenover een vreemde werkelijk open en ontvankelijk kunt zijn.

Door voorbij te gaan aan het ego, kan de tantrische vereniging leiden tot ervaringen van onbeschrijflijke schoonheid. Doordat deze niets te maken hebben met de lading van vaste relaties, is het mogelijk om je ego los te laten en direct contact te maken met de energie van de universele god of godin. Hoewel deze ervaringen ook een sterke erotische component hebben, handelt het hierbij nooit om (platte) seks. Het gaat immers niet meer om de bevrediging van jouw lusten, maar om een daadwerkelijke eenwording van de mannelijke en vrouwelijke energie.

2
Veel vrouwen zijn bang voor seks. Vaak terecht. In onze westerse maatschappij zijn het mannen die overheersen, hun wil opleggen en te vaak slechts aan hun eigen gerief denken. Frappant dat juist tantra, waarin de seksuele vereniging een doel is (hoewel vooral met spirituele doeleinden) is voortgekomen uit het oude India, uit een matriarchaal ingestelde cultuur. Tantra werd in die door vrouwen overheerste cultuur beschouwd als een spirituele ‘techniek’, waardoor het mogelijk werd om wezenlijk contact te maken met elkaars kern.
In deze oude matriarchale samenlevingen was seks een normaal deel van het leven. Het was niet vies, het hoorde er gewoon bij, net als eten. Seks werd zelfs gezien als een oerkracht, waaraan alle leven zijn bestaan ontleende. Seks was in die zin heilig en menig religieus ritueel had seksuele ingrediënten.
De monotheïstische godsdiensten uit de latere patriarchale beschavingen hebben seks in het verdomhoekje geplaatst. Het Jodendom, het Christendom, de Islam - alle verdoemen de vrouwelijke seksualiteit. Wie wil weten hoe het vroeger toeging, kan zich (letterlijk!) verlustigen aan de afbeeldingen in oude Indiase tempels. De komst van de puriteinse Britten in India heeft alle seksuele vrijheid de kop in gedrukt; zozeer zelfs dat de huidige Indiërs minstens zo puriteins zijn als de vroegere Victoriaanse Britten. Ook in het oude Romeinse rijk was het trouwens normaal om seksuele standjes af te beelden op potten en pannen en op muren.
De onderdrukkende rol van de monotheïstische godsdiensten in het westen is de laatste vijftig jaar wat afgenomen, mede door de opkomst van de anticonceptiepil, die de vrouw bevrijdde van het voordien altijd aanwezige risico van zwangerschap. Of de pil werkelijk een bevrijding was voor de vrouw, daaraan kan tegenwoordig worden getwijfeld. Feit is dat de pil de seksuele revolutie inluidde, geconcentreerd in het motto: ‘make love, not war’. Feit is ook dat veel vrouwen en mannen sindsdien in seksuele relaties voorbij gingen aan wat zij zelf wilden. De verbinding, die er voordien wellicht ook niet echt was, kreeg door het nieuwe plichtmatige karakter van seks weinig kans te groeien.
Tantra brengt niet alleen daarin verandering, ook het goddelijke in de vrouw en de man mag er weer zijn. Tantra eert de god in elke man en de godin in elke vrouw. Is tantra daarmee een new age-achtige religie? Wel nee. Met het goddelijke in elke man en vrouw wordt de essentie van elke man en van elke vrouw bedoeld. Tantra eert die essentie, de mannelijke en vrouwelijke energie, de mannelijke en vrouwelijke kenmerken, ofwel de mannelijkheid en vrouwelijkheid in elke man en vrouw.

3
Seks is zozeer doorgedrongen in onze maatschappij, dat we er nauwelijks nog bij stil staan. Kranten en bladen, billboards en televisieprogramma’s, je ontkomt er gewoonweg niet aan. Sinds de jaren zestig hoort seks er helemaal bij. Seks mag, sterker nog: seks moet. Waar ondertussen aan voorbij gegaan wordt, is dat er ook nog zoiets is als verbinding. Seks zonder verbinding is als een relatie zonder liefde. Het is fijn om niet altijd alleen te zijn en ook het feit dat je samen de huur opbrengt, is handig. Maar uiteindelijk is het toch kaal en saai.
Tantra kan daar verandering in aanbrengen. Van groot belang in tantra is de verbinding tussen de deelnemers. Dat kan je vaste partner zijn, maar ook een volstrekt onbekende. In tantra gaat het niet om seks, maar om seksualiteit. Het verschil? Het eerste is doelgericht (twee mensen die seks hebben, ‘gebruiken’ elkaar om tot een of meerdere orgasmen te komen), de tweede is belevingsgericht, wat wil zeggen dat het vooral gaat om het ‘voelen’ van je lijf en van je seksualiteit. Oefeningen en meditaties wekken je seksuele energie op, met als doel die energie door je lichaam te laten stromen. Het uiteindelijke doel van tantra is die energie zodanig door je lichaam te laten stromen dat je een vorm van verlichting bereikt. Tantra en spiritualiteit zijn daarom ook onlosmakelijk aan elkaar verbonden. 

4
Tantra is er in vele vormen. Rechts, links, wit, rood en zelfs zwart. Het rechter of witte pad is het voorzichtige pad; het linker of rode pad gaat de essentie van tantra niet uit de weg. Rechts en wit is veelal gekleed, links en rood is veelal bloot. Zwart is een negatieve uitingsvorm van tantra, waaraan ik hier verder geen aandacht wil schenken. Tantra als spirituele weg is GEEN seks, het maakt wel gebruik van de seksuele energie (of levensenergie, kundalini, prana, chi) om deze te transformeren en zo uiteindelijk tot verlichting te komen. Tantra gaat uit van leven in het nu, onthechting, meditatie, zijn met wat is... net als zoveel andere stromingen.

Tantra betrekt echter het hele lichaam hierbij en ontkent niet het verlangen van het lichaam en veroordeelt niet de lust. Zoals een vriend dat zo mooi verwoorde: 'tantra gebruikt lust om je bij de les te houden'. Het is dus een middel, niet het doel. Het rechter/witte pad in de tantra onthoudt zich van seksuele handelingen, het linker/rode pad gebruikt ze juist als het ultieme middel om de mannelijke en vrouwelijke energie te verenigen. Dat maakt van tantra nog geen seks, het lijkt helemaal niet op wat wij kennen als seks. Het is subtiel, zuiver, puur, zonder verwachtingen, zonder doel. Uren bij of in elkaar zijn zonder iets te moeten, iets te willen, alleen te zijn en te voelen. 
Het je verbinden met de ander zonder jezelf te verliezen, het één-worden en energetisch samensmelten, dat is voor mij tantra. En dat kan allemaal zonder seksualiteit, maar dat hoeft niet. 
De uitgangspunten van de diverse tantrastromingen verschillen ook. Hoewel de basis ligt in het India van duizenden jaren terug, baseren de diverse scholen zich op ontwikkelingen die zich later op verschillende plekken hebben voorgedaan. Zo verschilt de tantra die zich in India heeft ontwikkeld van die in Nepal of Tibet. En zo heeft het taoïsme in landen als China en Thailand weliswaar tal van overeenkomsten met tantra, de verschillen zijn ook weer zodanig dat het taoïsme geen variatie op tantra genoemd kan worden. 
In het westen brak tantra pas enkele decennia geleden door. Met name Osho (de nieuwe naam van de Indiase guru Bhagwan Shri Rajneesh) heeft veel gedaan voor de verspreiding van neo-tantra, de westerse variant van de oude Indiase tantra. Maar hij heeft ook tegenstanders van munitie voorzien, waardoor tantra bij velen toch de bijsmaak van seks voor gevorderden heeft gekregen.

"Sex is just the beginning,
not the end.
But if you miss the beginning,
you will miss the end also."
(Osho)